Pochodzenie wełny

Wełna to odnawialny, biodegradowalny naturalny i odzwierzęcy materiał. Pozyskiwana jest bez konieczności zabijania zwierząt. Wyjątek stanowi angora, gdzie hodowle królików są często ukierunkowane tylko na pozyskiwanie futra.

Warto jednak pamiętać o wielu kontrowersjach związanych z pozyskiwaniem nowej wełny, która w dzisiejszych czasach najczęściej produkowana jest w Chinach. Warunki życia i pozyskiwania runa często pozostawiają wiele do życzenia. W XXI wieku widok owieczek pasących się na zielonych pastwiskach nie powinien być już kojarzony z pozyskiwaniem wełny, podobnie jak widok krowy w górach nie powinien być kojarzony ze świeżym mlekiem w sklepie.

Poszukiwanie wegańskich, czyli nieodzwierzęcych materiałów alternatywnych dla wełny doprowadzi nas do włókien syntetycznych: akryl i poliester, z którego robi się tkaniny polarowe mające przypominać właściwości termo-izolujące wełny, potrafi być przyjemny w dotyku, ale uwalnia do obiegu mikroplastik z każdym praniem. Pamiętajmy, że nawet ten pochodzący z recyklingu, można przetworzyć tylko raz, a proces dekoloryzacji i ponownego barwienia przebiega przy użyciu ciężkiej chemii i ogromnej ilości wody.

Nie przedłużając — najlepiej wybierać wełnę z drugiego obiegu, wtedy możemy być pewni, że żadne zwierzę nie ucierpiało przy jej produkcji.

Rodzaje wełny:

• czysta wełna lub żywa wełna (pure new wool) – pochodzi od żywych owiec,
• wełna dziewicza (virgin wool) – pochodzi z pierwszego strzyżenia owiec lub jest po raz pierwszy wykorzystywana,
• wełna z młodych owiec (lambswool) – powinna pochodzić z owiec, mających nie więcej niż 1 rok,
• wełna (wool) – może być i często jest wytworzona z wełny przetworzonej lub pochodzi z kolejnych strzyżeń,
• wełna szetlandzka (shetland wool)  jest bardziej szlachetna od zwykłej wełny, powinna być miększa,
• wełna merynosa (merino wool) – najdelikatniejsza wełna powstająca z runa owiec, nie gryzie, może służyć również produkcji bielizny czy odzieży sportowej,
• kamel (camel wool) – pozyskiwana z wielbłądów, posiada widoczniej wystające, cieńsze włókna,
• aplaka (alpaca wool)  bardzo miękka, lekka, szlachetna i hipoalergiczna wełna, którą można pozyskiwać z lam tylko co 2 lata,
• moher (mohair) – puszysta, lekka odmiana wełny o mocno wystających, cieniutkich włóknach, pozyskiwana z kóz,
• kaszmir (cashmere) -najdroższa, najdelikatniejsza, najcieńsza i najmiększa wełna, która nie gryzie nawet najdelikatniejszej skóry. Pozyskiwana z kóz kaszmirskich, które żyją w bardzo wysokich pasmach górskich i wyczesywać można je raz w roku. Wyczesywanie kóz oraz późniejsze oddzielanie włosia zewnętrznego od puchowego odbywa się ręcznie, stąd wysoka cena kaszmiru,
• angora (angora) – jest bardzo miękka i puszysta, może przypominać moher, jednak włókna są zazwyczaj krótsze i bardziej „zbite”. Pozyskuje się ją z domowych królików długowłosych rasy angora.

O co chodzi z certyfikatem Woolmark?

Jest to znak handlowy należący do AWI (Australian Wool Innovation) – organizacji promującej wyroby z wełny australijskich owiec. Znaku mogą używać jedynie licencjonowani producenci i jest on gwarancją świetnej jakości, czystej, żywej wełny.

Istnieją osobne certyfikaty Woolmark Blend, gdzie zawartość  żywej wełny powinna osiągać nie mniej niż 50% oraz Woolblend, gdzie żywej wełny mamy  30-49%.

Struktura wełny

Niejednokrotnie spotkałyśmy się z oceną czy coś jest wełniane czy też nie, na podstawie struktury tkaniny/dzianiny. 

Niektórzy podświadomie kojarzą wełną z jedną strukturą, na podstawie wcześniej spotkanych wełnianych wyrobów. Wełniana koszula, wełniany, gładki garnitur czy wełniana bielizna mogą brzmieć dla kogoś abstrakcyjnie.

Podobnie jak jedwab, który może być szyfonem czy krepą, tak też wełna może (w zależności od przetworzenia) posiadać różne sploty, faktury i poziom gładkości.

Zobaczcie sami, jak w zbliżeniu może wyglądać wełniana marynarka o różnej fakturze, wełniana koszula, płaszcz, koc, szalik czy po prostu sweter, ale wykonany z różnych gatunków wełny.

Właściwości wełny

Różne gatunki i mieszanki wełny mogą różnić się właściwościami, jednak główne cechy charakterystyczne pozostają takie same.

• Wysoka termoizolacja – wełna grzeje, kiedy jest zimno, a chłodzi, kiedy jest gorąco. Jednocześnie świetnie przepuszcza powietrze, jest materiałem który „oddycha”
• Wysoka higroskopijność
• Pochłanianie promieni UV
• Niepochłanianie zapachów
• Właściwości samoczyszczące – szerzej temat zostaje omówiony w kolejnym rozdziale

Dodatkową właściwością wełnianej dzianiny (czyli swetrów, szalików, czapek, koców, itp.) powinna być jej lekka elastyczność. Ta wiedza przydaje się na przykład na zakupach w lumpeksie, gdzie często można znaleźć sfilcowane produkty wełniane, charakteryzujące się brakiem elastyczności. Do sfilcowania dochodzi na przykład poprzez wypranie wełny w zbyt wysokiej temperaturze lub odwirowaniu na zbyt wysokich obrotach*.

*Są eksperci, którzy podobno potrafią uratować tak sfilcowane swetry, ale my do nich nie należymy. Należy namoczony w zimnej wodzie sweter powoli ocieplać, dolewając coraz to cieplejszej wody, potem po nagrzaniu odpowiednio rozciągnąć i ponownie powoli zmniejszać jego temperaturę wodą. 

Pielęgnacja wełny  – pranie czy wietrzenie?

Najważniejsza zasada – wełnę należy prać jak najrzadziej.

Pierzmy ją (mowa tu głównie o takiej 100-procentowej), tylko jeśli to konieczne, na przykład po zakupieniu w lumpeksie, po sezonie zimowym lub kiedy się poplami. Dużo lepszą metodą odświeżenia wyrobów wełnianych jest wietrzenie. Nie powoduje ono zniszczenia włókien i pozwala wydłużyć życie wełnianych ubrań.

Jeśli pranie jest konieczne – jak prać?

Sprawdzajmy instrukcję prania

Zawsze nakłaniamy do przestrzegania instrukcji prania, jeśli ubrania takową posiadają. Jednak w przypadku ubrań vintage należy dodatkowo pamiętać, że kilkadziesiąt lat temu pralki nie miały trybów „pranie ręczne” czy też „wełna”. 

Kolejne porady bazują na naszym doświadczeniu, nie są obiektywne.

Większość wełnianych wyrobów posiada na instrukcji prania zalecenie prania ręcznego, lub nawet prania chemicznego. W przypadku swetrów/szalików/czapek/wyrobów z wełnianej dzianiny odpowiednio maksymalnie delikatny tryb w pralce może być odpowiednim zamiennikiem prania ręcznego. W naszych pralkach są to tryby: „pranie ręczne” oraz „wełna”. Zawsze zwracajcie uwagę na wirowanie przypisane do tych trybów, powinno być minimalne dla możliwości pralki.

W przypadku prania wełnianych dzianin w pralce należy pamiętać, że bęben pralki może być zapełniony tylko w około 1/3 lub maksymalnie 1/2. Płyn do prania wełny wlewa się bezpośrednio do środka bębna.

W przypadku wełnianych marynarek, krawatów czy płaszczy – zdecydowanie odradzamy pranie ręczne/w pralce, nawet na najdelikatniejszym trybie. Ze względu na określony kształt i posiadaną podszewkę – ubranie może nieodwracalnie stracić nadaną mu pierwotnie formę.

Jak my pierzemy wełnę?

Po pierwsze, na lewej stronie. Swetry 70-100% wełniane pierzemy na trybie wełna/pranie ręczne, 20 stopni, wirowanie 400. Wyjątek stanowią swetry wykonane w 100% z kaszmiru, które pierzemy ręcznie.

Im niższa temperatura prania, tym lepiej dla wełny, ponieważ podczas prania w ciepłej wodzie z dodatkiem detergentów powstają ubytki w lanolinowej warstwie ochronnej.

Jednocześnie należy pamiętać, że im niższa temperatura, tym trudniej usunąć nieprzyjemny zapach oraz bakterie/grzyby. Wtedy polecamy dodatkowe ozonowanie przed praniem lub specjalne płyny do prania wełny z dodatkiem srebra, które działają antybakteryjnie.

W czym pierzemy wełnę?

Zdecydowanie najbardziej polecamy specjalne płyny do prania wełny z dodatkiem lanoliny. Lanolina to naturalny produkt uboczny, powstający w procesie przetwórstwa wełny (tłuszcz zwierzęcy), jest swego rodzaju „wypełniaczem” między włóknami, który nada miękkości oraz sprawi, że ubranie będzie mniej gryzące.

Lanolina dodana w nadmiarze mocno rozpulchnia włókna, dlatego, jeśli dodaje się ją samodzielnie, należy robić to bardzo ostrożnie. 

Suszenie po praniu

Zanim zaczniemy temat suszenia, należy wspomnieć, że najlepiej zabrać się za pranie wełnianych wyrobów latem, kiedy temperatura na zewnątrz pozwoli na szybsze wyschnięcie.

Kolejna ważna rada to delikatne rozciągnięcie swetra po praniu w każdą stronę. Pomoże to w przywróceniu pierwotnej formy i zapobiegnie zmianie kształtu. Nigdy nie należy wykręcać wełnianych wyrobów i wieszać mokrych na wieszaku, to z kolei zmieni ich kształt.

Wełniane swetry suszymy „na płasko”:

– na dedykowanych „suszarkach do delikatnych tkanin”, które mają ażurową powierzchnię i pozwalają na przepływ powietrza podczas suszenia,

– na ręcznikach, jednak trzeba przy tym uważać i w przypadku grubszych swetrów taki ręcznik należy często wymieniać, tak aby sam za bardzo nie namókł,

– na zwykłych suszarkach do ubrań, jednak jest to bardziej ryzykowne. Na początku pozwólmy swetrowi „położyć się” na płasko, a dopiero jak będzie dosychał, to można go przewiesić na pałąku (swetry z małym udziałem wełny można od razu dać na pałąk),

– nie na słońcu i nie na grzejniku, to może „zabrać miękkość” swetrom.

Jak procent wełny w składzie przekłada się na właściwości i pielęgnację?

Wełniane mieszanki, to w przypadku dzianiny z udziałem wełny do max. Około 70% (swetry, szaliki itp.), można je prać nieco odważniej, ponieważ ze względu na udział poliestru/poliamidu w składzie, mają mniejszą tendencję do odkształcania. Jednak dalej nie znaczy to, że można je prać na 40 stopni i wirowaniu 1000 – polecamy raczej pranie w 30 stopniach oraz wirowanie 600.

Mechacenie się wełny

Mechacenie się jest naturalnym procesem, który w zależności od struktury, stosowanej pielęgnacji i domieszek w składzie może zachodzić szybciej/wolniej/wcale nie zachodzić.

Na mechacenie są tylko dwa sposoby: golarka do swetrów oraz grzebień/szczotka.

Golarek elektrycznych lub mechanicznych należy używać bardzo ostrożnie, ponieważ mogą zrobić dziury. 

Dobra rada? Dużo cierpliwości. Nawet najlepsza i największa golarka do swetrów nie ogoli zmechaconego swetra w 15 sekund 🙂

Sposoby na zapobieganie zmechaceniom:

– pranie na lewej stronie,

– pranie w płynie z dodatkiem lanoliny,

– częste używanie rolki do ubrań – wtedy małe nitki i włókna zostaną zebrane i nie będą mogły się peelingować.

W przypadku moheru, angory, alpaki, camelu i bardziej puszystych swetrów nie należy używać golarki, lecz grzebieni czy szczotek z naturalnym włosiem. Golarka pozbawiłaby takich swetrów włókien i struktury.

Co, jeśli wełna gryzie?

Są osoby uczulone na wełnę i w takim przypadku możemy polecić spróbowanie noszenia kaszmiru lub hipoalergicznej wełny z alpaki.

Jednak najczęściej wełniane swetry gryzą, ponieważ były źle pielęgnowane. Jeśli sweter jest za często i nieprawidłowo prany, traci on pierwotną puszystość i tym samym zaczyna „gryźć”.

Pierwszy sposób na zmiękczenie włókien został opisany wcześniej i dotyczy wyprania w środku z lanoliną.

Drugi sposób (jeszcze przez nas nieprzetestowany), który pozwala przywrócić miękkość włókien to mrożenie. Mróz sprawia, że maleńkie włókna znów wstają do pierwotnej pozycji i stają się znów miękkie w dotyku.

Wilgotny sweter po praniu należy włożyć do torebki foliowej i wsadzić do zamrażarki. Po kilku godzinach sweter można wyjąć i przejść do etapu suszenia na płasko.

Prasowanie i przechowywanie

W przypadku zagnieceń marynarek / płaszczy wełnianych polecamy używanie parownicy. Swetry również można odparować, ale często nie jest to konieczne.
W razie konieczności wełniane swetry można wyprasować, niską temperaturą żelazka, na lewej stronie, najlepiej przez cienką, bawełnianą ściereczkę. Przechowywanie

Swetrów wełnianych nie przechowujemy na wieszakach. Należy poskładać je delikatnie w szafie na półce lub w szufladzie, pamiętając o tym, aby miały odpowiednią ilość przestrzeni i przepływu powietrza. Nie należy ich składać zbyt ciasno i należy zrobić to równo, tak aby nie powstały zagniecenia.

Marynarki / płaszcze – przechowujemy na grubych wieszakach, tak aby ramiona się nie odkształciły.

W szafie, w której znajdują się wełniane wyroby, powinien znajdować się woreczek z lawendą lub inny odstraszacz na mole, ponieważ te szkodniki uwielbiają wełnę.

Jedwab to luksusowy materiał pochodzenia naturalnego, odzwierzęcego, który jest pozyskiwany z kokonów owadów jedwabników – głównie jedwabnika morwowego. 

Cały proces produkcji jest pracochłonny, wymaga dużej precyzji, co sprawia, że jedwab jest materiałem cenionym, ale i kontrowersyjnym, ze względu na proces produkcji:

• Zbieranie kokonów: po wyprodukowaniu kokonu, jedwabniki giną, aby nie uszkodziły włókna podczas wykluwania. 
• Rozwijanie nici: Kokony są gotowane, aby rozluźnić klej białkowy (serycyna) i umożliwić oddzielenie cienkich, połyskujących włókien. 
• Przędzenie: włókna są przędzone i tkane w tkaniny jedwabne. 

Cechy jedwabiu

• Wytrzymałość: Jedwab jest jednym z najmocniejszych naturalnych włókien. Choć jest delikatny w dotyku, ma dużą wytrzymałość na rozciąganie. 
• Połysk: Charakterystyczny połysk jedwabiu wynika z trójkątnego przekroju poprzecznego włókien, który odbija światło pod różnymi kątami. 
• Miękkość: Jedwab jest bardzo miękki, co czyni go przyjemnym w dotyku i komfortowym do noszenia. 
• Termoregulacja: Jedwab ma właściwości termoregulacyjne – w chłodne dni utrzymuje ciepło, a w ciepłe chłodzi skórę. Jest również higroskopijny, co oznacza, że dobrze wchłania wilgoć. 
• Hipoalergiczność: Dzięki naturalnym właściwościom antybakteryjnym, jedwab jest materiałem hipoalergicznym, co sprawia, że jest odpowiedni dla osób z wrażliwą skórą. 

Rodzaje jedwabiu 

• Jedwab morwowy: najczęściej spotykany jedwab, pochodzi od jedwabnika morwowego. Jest miękki, wytrzymały i błyszczący, uważany za najwyższej jakości jedwab. 
• Jedwab tussah: produkowany z dzikich jedwabników, ma bardziej naturalny, nierównomierny wygląd i matowe wykończenie. Jest mniej delikatny od jedwabiu morwowego. 
• Jedwab dupion: charakteryzuje się wyraźną teksturą z widocznymi zgrubieniami, pleciony z podwójnych nici. Jest bardziej sztywny i ma lekko chropowatą powierzchnię. 
• Jedwab szantung: podobny do dupionu, ale ma bardziej delikatną strukturę. Charakteryzuje się widocznymi supełkami i lekką szorstkością.
• Jedwab satynowy: tkanina jedwabna o splocie satynowym, ma bardzo gładką i błyszczącą powierzchnię z jednej strony, a matową z drugiej. Sprawdza się w produkcji odzieży wieczorowej, bielizny i pościeli.
• Jedwab habotai: lekka, gładka i miękka tkanina o splocie płóciennym, często używana do szycia bielizny i szali, kiedyś japońskich kimon.
• Jedwab żorżetowy: lekki, delikatnie przezroczysty, o matowym wykończeniu i lekko ziarnistej teksturze. Doskonały do sukienek i bluzek. 
• Jedwab krepowy: ma ziarnistą, falistą powierzchnię, jest lekko sztywny i matowy. Używany do eleganckich strojów, sukienek i szali.
  

Wady jedwabiu 

• Koszt: Produkcja jedwabiu jest czasochłonna i kosztowna, co sprawia, że jedwabne tkaniny są często bardzo drogie. 
• Pielęgnacja: Jedwab wymaga specjalnej pielęgnacji – najlepiej prać go ręcznie w zimnej wodzie lub chemicznie, a prasować na niskich temperaturach. 
• Wrażliwość na światło i wilgoć: Jedwab blaknie pod wpływem słońca i ulega uszkodzeniu w wilgotnym środowisku. 

Pranie jedwabiu 

Pranie i suszenie jedwabiu wymaga szczególnej ostrożności, aby nie uszkodzić delikatnych włókien i zachować jego wygląd. Oto szczegółowe podpowiedzi jak pielęgnować jedwab, aby zachował swoje właściwości jak najdłużej:

1. Sprawdź metkę: Zawsze zaczynaj od sprawdzenia metki, ponieważ niektóre jedwabne tkaniny mogą być prane tylko chemicznie. 
2. Jeśli ubranie należy prać w pralni chemicznej doradzamy wybrać pralnie ekologiczne.

3. Jeśli metka pozwala na pranie ręczne, postępuj zgodnie z poniższymi wskazówkami:

• Używaj letniej lub chłodnej wody (poniżej 30°C). Zbyt gorąca woda może skurczyć tkaninę lub uszkodzić włókna. Zabezpiecz się przed farbowaniem – pierz każdą sztukę jedwabnej odzieży osobno.
• Delikatny detergent: Użyj łagodnego detergentu przeznaczonego do prania jedwabiu. Jeżeli nie masz dużo jedwabnych rzeczy i pierzesz je okazjonalnie, sprawdzi się też hipoalergiczny szampon do włosów, czy ten dla dzieci bez barwników, substancji zapachowych czy SLS. Jeżeli w swojej szafie trzymasz całą kolekcję jedwabnych ubrań, polecamy jednak płyn do prania włókien odzwierzęcych – zawiera substancje odżywiające takie jak lanolina, które przywrócą naturalne właściwości jak połysk i miękkość tkaninie i wykorzystasz go także do pielęgnacji wełny. 
• Delikatnie ugniataj tkaninę dłońmi, w przypadku miejscowych zabrudzeń, nigdy nie pocieraj tkaniny tkaniną, tylko dłonią
• Krótki czas moczenia: Moczenie jedwabiu powinno trwać maksymalnie 3-5 minut, aby uniknąć uszkodzenia koloru i struktury tkaniny. 
• Delikatne pranie: Ostrożnie poruszaj / ugniataj tkaninę w wodzie, nie trzyj ani nie skręcaj materiału. Unikaj gwałtownego pocierania, aby nie uszkodzić włókien. W przypadku miejscowych plam nie pocieraj zabrudzeń kawałkiem materiału – rób to delikatnie ręką, aby uniknąć rozejścia włókien i przerzedzenia struktury. 
• Płukanie: Dokładnie wypłucz jedwab w chłodnej wodzie, aby usunąć pozostałości detergentu. Możesz dodać trochę octu do ostatniego płukania (1 łyżka octu na litr wody), aby przywrócić tkaninie blask i usunąć resztki mydła. 
• Nie wykręcaj: Po wypraniu odciśnij nadmiar wody lekko ugniatając.
• Suszenie na płasko: Połóż jedwab na suchym ręczniku i delikatnie zroluj, aby odsączyć wodę. Następnie rozwieś tkaninę na płasko lub na wieszaku, z dala od bezpośredniego słońca i źródeł ciepła. Unikaj suszarki bębnowej: wysokie temperatury mogą uszkodzić jedwab. 
  

Dodatkowe wskazówki dot. jedwabiu: 

• Unikaj wybielaczy i silnych detergentów, które mogą zniszczyć tkaninę i jej kolor.
• Prasowanie: Jeśli tkanina wymaga prasowania, użyj niskiej temperatury (tryb do jedwabiu) i prasuj tkaninę lekko wilgotną, po lewej (bardziej matowej) stronie. Możesz też użyć cienkiej szmatki między żelazkiem a jedwabiem, aby go dodatkowo zabezpieczyć. 
• Przechowywanie: Przechowuj jedwabne ubrania w chłodnym, ciemnym miejscu, najlepiej w oddzielnych pokrowcach, aby uniknąć uszkodzeń i zabrudzeń. 
• Jedwab podobnie jak inne delikatne tkaniny należy prać możliwie jak najrzadziej. Każdy cykl prania jedwabiu, szczególnie tego w intensywnym kolorze, delikatnie skraca jego życie, jak i wybarwia kolor. 
  

Garbowanie

Skóry galanteryjne, odzieżowe czy tapicerskie wytwarza się w wieloetapowym procesie garbowania chromowego (chemicznego) lub roślinnego, który konserwuje tkankę i zabezpiecza przed rozkładem. 

• Garbowanie roślinne to proces wykorzystujący związki organiczne – części roślin jak np. kora, stosowany od starożytności. Jest długotrwały a skóra uzyskana w tym procesie będzie nieco twarda, lekko sztywna i bardziej wrażliwa na upływ czasu – nabierze patyny. Dzięki naturalnym barwnikom, skóra garbowana roślinne jest wolna od metali ciężkich jak nikiel i chrom, które mogą podrażniać i uczulać. 

• Garbowanie chromowe to metoda zdecydowanie bardziej popularna w przemyśle odzieżowym (wg. różnych źródeł, od 85% do 92% wyrobów skórzanych powstaje ze skóry garbowanej chromowo) ze względu na szybki efekt i możliwość uzyskania elastycznego surowca o miękkim chwycie za niższą cenę. Niestety związki wykorzystywane w tym procesie działają degradująca na środowisko i mogą być toksyczne dla człowieka.

Producenci wyrobów skórzanych nie umieszczają informacji o sposobie garbowania, dlatego wybór odpowiedniej skóry dla siebie jest jak loteria. Posiadając skrawek skóry, np. małą wszywkę dodawaną do metek, można przeprowadzić test – jeżeli skóra wrzucona do wrzątku momentalnie skurczy się i zwinie, była garbowana roślinnie. 

Skóra naturalna ceniona jest za swoją wytrzymałość, właściwości i wygląd, i z pełną odpowiedzialnością mówimy, że nie ma dla niej alternatywnych, nieodzwierzęcych materiałów – ekoskóra to w gruncie rzeczy warstwa plastiku przyklejona do tkaniny, która z czasem zacznie się łuszczyć, a roślinne zamienniki jak Pinatex, to organiczne włókna zespolone substancjami chemicznymi i pokryte obficie sztucznymi żywicami, których wytrzymałość szacuje się na 3-5 lat.

Popularna ostatnio i promowana jako ekologiczna alternatywa to bonded leather czasami zwana jako skóra klejona czy skóra z recyklingu. To surowiec powstający poprzez zmieszanie zmielonej skóry z klejem i pokrycie tą mieszanką materiału stabilizującego. 

Rozsądnym i eco-friendly wyborem, jest wybór artykułów skórzanych z drugiej ręki, dla nas dużym atutem jest także status vintage tych przedmiotów, które nie są na lata, a na dekady, ze względu na wytrzymałość, stosunkowo łatwą pielęgnację i możliwość odnawiania/ regenerowania. Jakość skórzanych produktów współcześnie spada ze względu na maksymalne redukowanie kosztu produkcji. Skład „skóra naturalna” nie jest już gwarancją jakości – np. popularne hasło „genuine leather” nie oznacza – technicznie – prawdziwej skóry – jest to środkowa warstwa skóry (znana też jako dwoina) o gorszych właściwościach niż wierzchnia skóra licowa, ale – odpowiednio sprasowana i tłoczona, potrafi naśladować ją wizualnie. Niestety włóknista struktura genuine leather, która nie posiada lica, jest mniej wytrzymała, z tendencją do przecierania i powstawania zadrapań, gorzej znosi też procesy regeneracyjne. 

Pielęgnacja

W przypadku pielęgnacji skóry naturalnej, mniej znaczy więcej. Skóra dobrej jakości sama o siebie zadba – z twoją niewielką pomocą. Raz, dwa razy w sezonie impregnuj skórzaną odzież specjalnymi preparatami w aerozolu lub pastami na bazie wosków – to zabezpieczy ją przed czynnikami środowiskowymi. Kremy dodatkowo natłuszczą ją poprawiając miękkość i elastyczność. Nie powtarzaj tych czynności w nadmiarze – pozwól skórze „oddychać”, nadmiar produktów pielęgnacyjnych przyczyni się do szybszej utraty koloru i jędrności skóry. 

Unikaj moczenia np. na deszczu czy podczas pielęgnacji i nie przechowuj w wilgoci – skóra źle znosi wodę – może twardnieć, robić się sztywna, rozwijać się na niej pleśń. Po spacerze w deszczu, wytrzyj swoją kurtkę, pozostaw do wysuszenia, następnie możesz użyć impregnatu w celu dodatkowej ochrony czy balsamu/ odżywki w przypadku utraty miękkości. 

Narzędzia: ostre szczotki i szorstkie gąbki mogą naruszyć powierzchnię skóry licowej oraz zmienić jej wykończenie – zamiast nich wybieraj miękkie ściereczki, produkty kondycjonujące możesz nakładać i wmasowywać w skórę bezpośrednio dłonią. 

Skórzane buty – zwłaszcza w okresie zimowym – wymagają więcej pielęgnacji, ponieważ sól na chodnikach trwale odbarwia a brud i kurz, które zbierają się w rowkach czy naturalnych zagnieceniach przyszwy, z czasem zaczynają działać jak papier ścierny – regularnie usuwaj je miękką ściereczką. Plamy z soli natomiast rozpuści mieszanka wody z octem – po czyszczeniu i dokładnym wyschnięciu natłuść miejsce plamy, ponieważ sól przesuszyła skórę. Buty w sezonie impregnuj ok. raz w miesiącu. Poza sezonem wypychaj je gazetami lub stosuj prawidła, aby zachowały formę do przyszłego roku. 

Zadrapania, przetarcia i ubytki w kolorze łatwo zamaskujesz napigmentowanymi preparatami do renowacji – w te warto zainwestować, nie warto jednak przepłacać za dedykowane cleanery, produkty do czyszczenia i odplamiania skóry – z zabrudzeniami dobrze poradzą sobie tanie, drogeryjne kosmetyki do demakijażu bez alkoholu. Pamiętaj – przed wyrównaniem koloru produktem z pigmentem, wyczyść skórę pozbywając się zewnętrznej, olejowej warstwy wosku i impregnatu, aby barwnik mógł się wchłonąć. Ta zasada dotyczy też balsamów do kondycjonowania skóry – stosujemy na „gołą” skórę, później (po całkowitym wchłonięciu i wyschnięciu preparatu) zabezpieczamy. Impregnaty i woski działają jak bariera chroniąc twoją odzież przed brudem, wodą, ale i substancjami odżywczymi. 

Ciężkie do usunięcia plamy tuszu długopisów czy popularne w odzieży vintage odbarwienia spowodowane korozją metalowych nap czy zatrzasków radzimy konsultować indywidualnie ze specjalistami, lub – na własne ryzyko – spróbować wywabić plamę patyczkiem higienicznym zwilżonym zmywaczem do paznokci – powinno usunąć plamę, ale prawdopodobnie i pigment ze skóry –  ubytek koloru będzie wymagał koloryzacji, np. dobrze napigmentowanym kremem lub farbką do skóry – wetrzyj je, pozostaw do wyschnięcia, wypoleruj i zabezpiecz impregnatem, aby uniknąć ryzyka odbarwienia ubrań od skór. 

Małe ubytki skóry – dziurki czy rozdarcia możesz uzupełnić specjalnymi szpachlami do skóry. Najpierw dokładnie oczyść i odtłuść fragment skóry, możesz dodatkowo go przeszlifować bardzo drobnym papierem ściernym. Nakładaj produkt cienkimi warstwami czekając na całkowite wyschnięcie każdej poprzedniej. Wyrównaj różnicę w kolorze stosując krem z pigmentem i zabezpiecz impregnatem.

Połączenie elementów skórzanych z jasnymi tkaninami – zarówno naturalnymi jak i syntetycznymi, zawsze skutkuje odbarwieniem. Pigment ze skóry przechodzi na jasne tkaniny, mimo to producenci i projektanci często decydują się na takie połączenia – Alexander Mcqueen, Bottega Veneta, Alaia, Loewe to kilka przykładów luksusowych marek. Efektywne czyszczenie takiej odzieży i dodatków zawsze wymaga rozłączenia elementów wykonanych z innych materiałów i ponownego przyszycia po czyszczeniu osobno. 

Prasowanie skóry jest dozwolone i potrafi zdziałać cuda – całkowicie zrezygnuj z funkcji pary. Wilgoć i gorąc sprawią, że skóra zacznie się zwijać, może się kurczyć i twardnieć. Ustaw żelazko na wysoką temperaturę i prasuj przez ręcznik.

Zamsz i nubuk

Czyszczenie zamszu i nubuku, czyli skóry licowej o przeszlifowanej powierzchni, polega na mechanicznym usunięciu, starciu czy wyczesaniu plam. W tym procesie zawsze naruszamy powierzchnię materiału, dlatego ważne jest wyczucie i umiar. Używamy gumek do wymazywania czy specjalnych gum do zamszu, gąbek do zamszu i nubuku oraz szczotek. Proces przebiega na sucho. Moczenie zamszu sprawia, że twardnieje, a jego powierzchnia staje się zbita. Wiele źródeł poleca użycie pary w celu finalnego wyrównania struktury zamszu – zdecydowanie odradzamy i wybieramy miękkie szczotki. 

(Podobnie do zamszu czyścimy inne tkaniny z charakterystycznymi włoskami – welur czy aksamit.)

W celu odświeżenia skórzanej odzieży, sprawdzi się wietrzenie. Bardziej uporczywego zapachu pozbędziesz się poprzez ozonowanie, podszewkę natomiast możesz spryskać specjalnymi dezodorantami do tkanin.
W przypadku odzieży skórzanej (lub innej, której nie można wyprać w pralce) która śmierdzi dymem papierosowym, zapach jest bardzo ciężki do usunięcia. Odradzamy zakup takich skórzanych ubrań. Sami walczyliśmy niejednokrotnie z takimi zapachami przez kilka miesięcy i udało się je zneutralizować tylko w pewnym stopniu.